Sözlüğün Amacı
Sözlük bölümümüz, bina güçlendirme, kentsel dönüşüm ve yapı mühendisliği süreçlerinde sık karşılaşılan teknik terimleri açıklar. Amaç, mülk sahipleri ve yatırımcıların teknik raporları doğru yorumlamasına yardımcı olmaktır.
TBDY 2018, FRP, mantolama, pushover, 6306 sayılı kanun, etriye sıklaştırması — bina güçlendirme ve deprem analizi alanındaki kritik terimler. Her madde sahada uyguladığımız yorumla birlikte, mevzuat ve standart atıflarıyla.
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) — mevcut ve yeni betonarme binaların deprem performansının tanımlandığı, güçlendirme tasarımının yasal çerçevesini çizen ulusal yönetmelik.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, bir binanın deprem riskli olup olmadığını belgeleyen lisanslı mühendislik raporu.
Mevcut kolon ve perdelerin kesitini, yüksek dayanımlı betonla çevreleyerek (jacketing) genişletme yöntemi — bina güçlendirmenin en yaygın ve maliyet-etkin tekniği.
Karbon fiber takviyeli polimer (CFRP) sargı ile kolon, kiriş ve perde elemanların kesme/eğilme/sünme kapasitesinin artırılması — ACI 440.2R standardı kapsamında.
Kolon ve kiriş uç bölgelerinde, plastik mafsal oluşumunun beklendiği bölgelerde etriye aralığının azaltılması — TBDY 2018 madde 7.3 zorunlu detay.
Sözlük bölümümüz, bina güçlendirme, kentsel dönüşüm ve yapı mühendisliği süreçlerinde sık karşılaşılan teknik terimleri açıklar. Amaç, mülk sahipleri ve yatırımcıların teknik raporları doğru yorumlamasına yardımcı olmaktır.
Performans Seviyesi: TBDY 2018'e göre yapının deprem sonrası beklenen davranışını tanımlayan kategorilerdir; Hemen Kullanım, Can Güvenliği ve Göçmenin Önlenmesi olarak sıralanır. Deprem analizi sürecinde belirlenir.
Karot Numunesi: Mevcut betonun basınç dayanımını ölçmek için yapıdan silindirik biçimde alınan beton örneğidir. Yapı malzemeleri laboratuvarı tarafından TS EN 12504 esasına göre test edilir.
FRP: Fiber Takviyeli Polimer; karbon, cam veya aramid esaslı kompozit takviye sistemidir. FRP ile onarım ve güçlendirme uygulamalarında kullanılır.
6306 Sayılı Yasa: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun. Riskli yapı tespitinden tahliye ve yıkıma uzanan süreçleri tanımlar; kentsel dönüşüm uygulamalarının yasal omurgasıdır.
Riskli Yapı: Lisanslı kuruluş raporu ile sismik dayanımı yetersiz tespit edilmiş yapı. Bu raporun ardından bina güçlendirme veya yenileme kararı verilir.
TBDY 2018: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği; yeni yapı tasarımı ve mevcut yapı değerlendirmesinde uygulanır.
Mantolama: Mevcut betonarme kolon veya kirişin etrafına yeni betonarme kesit eklenmesi. Çelik Manto: Mevcut elemanın çelik plakalarla sarılarak güçlendirilmesi. Yerinde Dönüşüm: Yapı yıkılmadan, kullanım sürerken yürütülen güçlendirme; ayrıntılar için yerinde dönüşüm sayfasına bakınız.
Pushover Analizi: Yapıya kademeli yatay yük uygulanarak göçme mekanizmasının belirlendiği doğrusal olmayan statik analiz yöntemidir.